Fokkerij

 

 

Het kooikerhondje is een relatief gezond ras in vergelijking met sommige waanzinnig populaire rassen, waar de broodfok een stevige "poot" in heeft. Helaas zijn er in het verleden een aantal genetische defecten in de genenpoel geslopen en het is nu de taak van de huidige fokkers om daarover kennis op te bouwen en de correcte maatregelen te nemen. Met de huidige stand van zaken is het prima mogelijk om gezonde hondjes te fokken als er verantwoord gekozen wordt in de afstamming en de paring van de ouderdieren.

 

FOKADVIES

Kandidaat-fokkers en toekomstige eigenaren van een kooikerhondje kunnen voor advies terecht bij de fokadviseur fokadviseur@kooikerhondje.be  

 

STAMBOOM

Een kooikerhondje geboren in België is pas een echt kooikerhondje als hij ook een erkende stamboom heeft. In België levert de KMSH deze af. 

Sinds 1882 zijn alle rashonden waarvoor een stamboom werd afgeleverd door de KMSH, ingeschreven in het LOSH-stamboek (Livre des Origines Saint-Hubert). Dit stamboek is internationaal het enige dat wordt erkend door de FCI, en de nationale kennelclubs in landen die niet zijn aangesloten bij de FCI, zoals de Engelse Kennel Club en de Amerikaanse Kennel Club

Dit stamboek bevat alle honden waarvan de afstamming gekend en erkend is. Het LOSH-stamboek is dus een gesloten register, dwz een lijst van stambomen waarop enkel honden van gekende afstamming over minstens vier generaties voorkomen. De stamboom garandeert dus dat de ouders, de grootouders en de overgrootouders tot hetzelfde ras behoorden. Men mag dus stellen dat "de stamboom getuigt van de zuiverheid van het ras". 

 

KMSH heeft vanaf begin april 2017 het nieuwe moderne systeem ingevoerd.

De focus zal liggen op :

Wat is een rashond ?

Een rashond is een hond die ingeschreven is in een erkend stamboek. Een hond zonder FCI stamboom is géén rashond.

Doelstellingen in verband met gezondheid ?

Enerzijds het terugdringen van erfelijke aandoeningen ,anderzijds het vergroten van de genetische diversiteit.  Deze zijn moeilijk te combineren,

Het is erg belangrijk voor een ras dat er genoeg diversiteit is ,vandaar dat Sint Hubertus wel achter het invoeren van testen staat op voorwaarde dat deze enkel gebruikt worden om  beter te combineren en zeker niet om te elimineren !

In het verleden werd er te vaak geëlimineerd waardoor de populatie te klein is geworden,

In plaats daarvan moeten fokkers starten met slim en doordacht te combineren,

Er moet een mentaliteitsverandering komen ,niet alleen bij de fokkers,maar ook bij dierenartsen, media enz,

Dog academy

Op de website van KMSH zullen verschillende te volgen workshops verschijnen die telkens rond 1 thema gaan.  Meer hierover binnenkort op de nieuwe website.

Nieuw fokbeleid

De rasfiches worden de basis van alles.  Het doel is om uiteindelijk voor alle rassen een rasfiche samen te stellen, liefst met medewerking van de rasvereniging, (die van het kooikerhondje is al klaar). Op deze rasfiche staan de kenmerken van het ras ,alsook de testen al dan niet verplicht of aanbevolen.

Er zullen 2 types van testen bestaan;

Onder type 1 vallen de controleerbare testen zoals bvb DNA en HD,

Onder type 2 vallen alle andere testen,

Het doel is om tegen het najaar alle rasfiches op de website terug te kunnen vinden,

De rasfiches zullen een invloed hebben op de nieuwe stambomen.

De nieuwe stamboom

De nieuwe stamboom zal vereenvoudigd zijn, enkel de gegevens van de hond, de voorouders en de fokker zullen op het papieren exemplaar staan.

Alle verdere info zal in bijlages geplaatst worden op het internet en enkel te zien voor de fokker en de nieuwe eigenaar van de pup.  Deze zijn indien gewenst af te printen.

In deze bijlages staat info zoals ; testen, titels, resultaten van de ouders, eigendombewijs en het DNA certificaat,

Er zal op de nieuwe stamboom staan:

“born out combi : category 1 ,2 of 3”

Wat houden de categorieën in?

Category 1 :  de fokker heeft maximaal zijn best gedaan,alle testen zijn gebeurd bij beide ouders, beide ouders hebben het attest conformiteit aan de standaard (vroegere LOSHfoktoelating) , het fokadvies is gevolgd.

Category 2: beide ouderdieren hebben alle verplichte testen ondergaan en het fokadvies is gevolgd.

Category 3 : beide ouders hebben een FCI stamboom en DNA certificaat.

Men wil op deze manier raszuivere pups niet zomaar verloren laten gaan in de populatie,wat in het verleden gebeurde.  Een grote genetische diversiteit is belangrijk voor een gezonde populatie.  De occasionele fokker is dus ook belangrijk voor deze populatie.

NB een pup uit twee vrije ouders (DNA) zal vrij door ouderschap zijn en hoeft geen DNAtest te doen, de generatie daarna moet dat altijd weer wel.

Waarom categorie 3 ?

- Voor de accidentele paringen

- Om ingevroren sperma nog te kunnen gebruiken,dat kan soms waardevol zijn wanneer de reu al overleden is en geen testen meer kan doen.

-Om buitenlandse reuen waar bepaalde testen niet voorhanden zijn toch te kunnen gebruiken.

-Voor de onwetende particulier die toevallig 1 nestje fokt.

NB de prijzen van de stambomen zullen in categorie 1 het goedkoopst zijn en in categorie 3 het duurst.

Toekomst

Men hoopt in de toekomst een programma aan te bieden waarmee men inteeltpercentages kan berekenen en zelfs kan berekenen hoeveel afname of toename aan diversiteit een combinatie geeft.

Men hoopt in de toekomst een programma te hebben dat geschikte dekreuen voor een teef kan voorstellen.

Administratieve vereenvoudiging

U gebruikt 1 emaildres voor uw account (u zal binnenkort een email ontvangen om een account aan te maken),

Alles zal voortaan via het E-loket gebeuren:

U kan er uw eigen honden ingeven met hun eigen info.

U kan de nestaangifte online doen ,ook buitenlandse dekreuen kunnen nu door uzelf geregisteerd worden door alle nodige documenten te uploaden.

Bij het invoeren van een nestaangifte krijgt u meteen een melding van welke categorie het wordt, stel dat u iets bent vergeten in te voeren merkt u dat meteen aan de categorie.

Uw dossier

U volgt een stappenplan:

-        Validatie reu en teef

-        Betaling naargelang de categorie

-        Info baby dog : ja of nee?

-        Dierenarts ingeven zodat Zoolyx weet waar de swabstalen op te halen (de resultaten krijgt u automatisch via uw e-loket

-        Registratie van de pups na de afstammingscontrole ,hier kan men al online de namen van de pups ingeven

-        Nieuwe eigenaar ingeven (komt in online bijlage,na de registratie worden de stambomen al opgemaakt en per post verzonden)



HOND ZONDER STAMBOOM

Opgenomen worden in het LOSH stamboek voor honden zonder stamboom geldt enkel voor honden van Belgische eigenaars. Het is de bedoeling om honden die raszuiver zijn, op te nemen in het register.

Voorwaarden :

2 x "ZEER GOED" behalen op een Belgische officiële tentoonstelling,erkend door KMSH.  De hond moet minimum 15 maand oud zijn voor zijn eerste tentoonstelling.  De hond moet voorzien zijn van een elektronische chip die op de tentoonstelling zal gecontroleerd worden.  Wanneer de hond voldoet aan al deze voorwaarden kan hij in het RISH ingeschreven worden.  Het RISH is het initiële register van de KMSH.  Op het RISH inschrijvingsbewijs staat vermeld dat de afstamming en de fokker onbekend zijn. 

Wil men met een dergelijke hond een nestje fokken en wil men voor de pupjes een stamboom verkrijgen, dan moet de andere hond een FCI-erkende stamboom bezitten.  De pupjes uit een dergelijke combinatie krijgen een speciale stamboom.  Honden die een RISH-certificaat hebben, mogen deelnemen aan tentoonstellingen maar de eventueel behaalde kampioentittels worden niet gehomologeerd door de FCI.  Op de website van de KMSH kan je de nodige formulieren terugvinden om de aanvraag tot het inschrijven in het RISH te bekomen.  Op de tentoonstellingen moet je een speciaal ontworpen formulier laten invullen en ondertekenen. Dit formulier kan je eveneens op de website terugvinden.  Druk dit formulier af en neem het mee naar de tentoonstelling.  Zorg dat het zorgvuldig ingevuld is en voorzien van de nodige stempels en handtekeningen.

 

 

Artikel over erfelijke ziekten bij het Nederlandse Kooikerhondje en het plan voor de toekomst door Dr. Paul Mandigers. 

Zoals bekend is het Nederlandse Kooikerhondje een oud Nederlands ras. De populatie is, na de tweede wereldoorlog, opnieuw opgebouwd gebruik makend van 42 op Kooikerhondjes lijkende honden. Effectief zijn er slechts 10 a 15 honden gebruikt. Dat dit in de beginfase van de heropbouw repercussies met zich mee zou gaan brengen was min of meer onvermijdelijk. Wanneer we zo weinig dieren gebruiken zal dit tot inteelt leiden. Recent onderzoek heeft aan het licht gebracht dat ieder hondenras drager is van gemiddeld vijf erfelijke ziekten. Strikt gesproken is de hond in dit opzicht beter af dan de mens die van 10 a 20 erfelijke ziekten drager is. Echter elke vorm van inteelt zal met zich meebrengen dat er binnen die populatie genen meer gelijkend zullen worden. Deze toename van homozygotie zal er toe leiden dat zogenaamde recessieve ziekten de kop op gaan steken. Daarom zien we bij de verschillende hondenrassen in een hogere frequentie dan bij de mens (waarbij inteelt niet gebruikelijk is) relatief vaker erfelijke ziekten.

Zo ook bij het Nederlandse Kooikerhondje. Reeds in 1960 werd voor het eerst melding gemaakt van een neurologische ziekte bij jonge Kooikerhondjes. Deze ziekte is later beschreven onder de naam erfelijke necrotiserende myelopathie (HNM of in het Nederlands ENM). Indicaties van erfelijkheid was de gelijkenis in klinische en pathologische bevindingen, de leeftijd van begin van de ziekte, de aanzienlijk hogere inteeltcoëfficiënt bij de patiënten dan in het ras populatie (p = 0,001). Bovendien bleken alle patiënten af te stammen van vier gemeenschappelijke ouderdieren. Op basis van een zogenaamde segregatieanalyse bleek het om een zogenaamde enkelvoudige autosomaal recessieve vererving te gaan. Fokkers werden afgeraden om ouders en volle broers / zussen van de getroffen honden te gebruiken. Hoewel dit een duidelijk effect had op de frequentie van de ziekte nam ook de effectieve populatiegrootte (Ne) af. Dankzij verstandig selecteren daalde desalniettemin de gemiddelde inbreedingcoefficient (Fx) en steeg de worpgrootte. Dit laatste beschouwen we als een kenmerk illustratief voor het gezonder worden van een populatie.

Onlangs hebben we met behulp van een genoomwijde scan een afwijkend stukje DNA gevonden wat steeds bij alle lijders aan ENM terug kwam en niet bij de gezonde controle dieren aanwezig was. Ergens in de loop van dit jaar willen we dit stukje DNA verder uitwerken zodat we met zekerheid de mutatie verantwoordelijk voor deze nare ziekte kunnen vinden. Dat betekent dat we, mits we het met beleid uitvoeren, deze ziekte kunnen uitroeien.
Begin 1990 werd het ras geconfronteerd met de erfelijke bloederziekte Von Willebrands ziekte. Dankzij de inzet van de Kooikerclub werd relatief snel de mutatie verantwoordelijk voor deze ziekte gevonden. Doordat men nu kruisingen kon gaan vermijden welke zouden leiden tot lijders is deze ziekte in Nederland nagenoeg niet meer aanwezig.

Helaas zijn de twee voorgaande ziekten niet de enige ziekten die binnen de populatie voorkomen. Zo nu en dan zien we Kooikerhondjes met epilepsie. Gelukkig is de frequentie van de ziekte beperkt gebleven. Echter vanaf 1980 zien we Kooikerhondjes met een beeld van slikproblemen en / of spierzwakte. Inmiddels zijn er op basis van het clubregister en gegevens van diverse klinieken minimaal 80 Kooikerhondjes, in binnen en buitenland, gesignaleerd met deze spierziekte. Het betreft hier een spierontsteking die kan leiden tot zowel slikproblemen, problemen met het lopen of combinaties van beide aandoeningen. Momenteel zijn we actief bezig met het vergaren van informatie over geziene lijders. Op basis van de beschikbare data hebben we enquêtes verstuurd naar ruim 80 (voormalige) eigenaren. Doel is informatie boven water te krijgen over het klinisch beeld, de verschillende behandelingen en het verloop van de ziekte. Alle spierbiopten die er zijn worden dit jaar opnieuw bekeken en beschreven. Daar waar mogelijk nemen we bloed voor DNA isolatie af van lijders. Het doel zal duidelijk zijn.

Deze vier ziekten hebben zonder twijfel invloed op de fokkerij en de binnen de populatie aanwezige genetische diversiteit. Reeds in 1994 hebben we naar een aantal vruchtbaarheids (gezondheids) kenmerken gekeken. Recent hebben we op basis van de gegevens van de laatste vijf jaar deze studie min of meer herhaald. De eerste resultaten suggereren dat het huidige gebruik van ouderdieren gezond te noemen is. Hierdoor is de inteelt coëfficiënt en de toename van inteelt per generatie beperkt gebleven.
Vergeleken met andere hondenrassen verkeerd het Nederlandse Kooikerhondje in een gezonde positie. Want hoewel er een aantal ziekten voorkomen behoren ze mogelijk in de nabije toekomst toch tot het verleden. En veel van het werk wat we nu uitvoeren is mogelijk gemaakt door de uitstekende dataregistratie van de VHNK en haar zusterverenigingen. Complimenten zijn op zijn plaats.
Momenteel zijn we dus bezig met de inventarisatie inzake de polymyositis. Indien u in het verleden (of heden) geconfronteerd bent geweest met deze ziekte en u wilt ons helpen schrijf ons of de VHNK dan aan. Ook willen we het probleem epilepsie beter in kaart brengen. Informatie (en bloedmonsters) zijn meer dan welkom. Indien u ons hiermee wilt helpen neem dan contact met ons op.

Fokreglement

Beide ouderhonden moeten in het bezit zijn van de papieren van de bij de rasvereniging verplichte gezondheidsonderzoeken. Zowel de vader- als de moederhond moeten onderzocht zijn op:
- de ogen, waarbij de dieren vrij moeten zijn van erfelijke oogaandoeningen.
- de knieën. Als een hondje patella-luxatie (knie-afwijking) heeft, kan het wel geopereerd worden om jarenlange pijn te voorkomen
- de " Van Willebrandziekte" met de verklaring "vrij". Dit is een bloedstollingsziekte die helaas nog niet helemaal uit ons ras is verdwenen.
Bovendien moeten beide ouderhonden de vereiste keuringsattesten hebben. Uit de keuringsverslagen moet ook blijken dat de honden zich normaal sociaal gedragen.
Voor meer info over het fokreglement contacteert u de voorzitter, email: voorzitter@kooikerhondje.be 
of de fokadviseur, email: fokadviseur@kooikerhondje.be